czwartek, 30 czerwca 2011

V Marsz na Grunwald w Bratianie

Zdjęcie z IV Marszu na grunwald

9 lipca 2011r. już po raz piąty odbędzie się „Marsz na Grunwald”. Jest to historyczna impreza plenerowa, ukazująca naradę Wielkiego Mistrza z dostojnikami i gośćmi zakonu oraz ostatnie wydarzenia w obozie krzyżackim, jakie miały miejsce na zamku w Bratianie przed bitwą pod Grunwaldem. Jest to zarazem rozpoczęcie marszu rycerstwa historycznym szlakiem do Grunwaldu w dniach 9-17 lipca 2011.



Szczegółowy program imprezy znajdziecie na: http://marsznagrunwald.pl/



Historia zamku i narady bez której nie byłoby wiktorii pod Grunwaldem

W dawnych czasach Nowe Miasto Lubawskie leżało na ziemiach należących do Krzyżaków i podlegało jurysdykcji wójtów (komturów), a po wojnie trzynastoletniej (1454 – 1466) starostów polskich. Zarówno urzędnicy Zakonu w długim okresie od pierwszej połowy XIV w. do wybuchu wojny polsko – krzyżackiej w latach 1454 - 1466 jak i polscy starości, którzy władali tymi terenami po zakończeniu wojny aż do 1714 roku (śmierć Tomasza Działyńskiego) rezydowali na zamku w Bratianie. Znaczenie militarne i rekreacyjne tej warowni musiało być znaczne skoro wielcy mistrzowie Zakonu bardzo często spędzali w niej swój wolny czas oraz polowali w okolicznych lasach, które rozciągały się na ogromnym obszarze sięgając Jeziora Partęczyny Wielkie nad którym Krzyżacy pobudowali swój dwór myśliwski. Stanisław Grabowski w książce zatytułowanej „W cieniu bratiańskiego zamku” podaje, że w lasach położonych dookoła jeziora polowali: wielki mistrz Dietrich von Altenburg, Henryk Dusemer, Konrad von Rotenstein, a „szczególnie (…) upodobali sobie Partęczyny dwaj ostatni przed 1410 r. wielcy mistrzowie – Konrad i Ulrych von Jungingen”, który poległ pod Grunwaldem. Dwór myśliwski prawdopodobnie został zniszczony podczas wojen polsko – krzyżackich w latach 1409 – 1414.

Zamek w Bratianie miał strategiczne znaczenie podczas wielkiej wojny z lat 1409 – 1411. Dnia 12 lipca 1410 roku w warowni tej zebrali się najwięksi dostojnicy krzyżaccy z wielkim mistrzem Ulrykiem von Jungingenem na czele i odbyli naradę na której zdecydowali, że staną do otwartej bitwy z wojskami Jagiełły. Przy suto zastawionym stole podjęli decyzję, która 15 lipca sprowadziła na nich klęskę na polach Grunwaldu.

Narada wielkiego mistrza z dostojnikami Zakonu krzyżackiego na zamku w Bratianie miała kluczowe znaczenie dla wyniku wojny oraz na stałe wpisała się do polskiej i europejskiej historii. Należy pamiętać, że doszło do niej ponieważ Jagiełło dwa dni wcześniej (10 lipca) wycofał się spod Kurzętnika krzyżując tym samym plany wielkiego mistrza Ulryka, który był przekonany, że to właśnie tam dojdzie do decydującego starcia. Dla upamiętnienia tamtych wydarzeń każdego roku w Bratianie, na ruinach zamku odbywa się festyn, pokazy walk rycerskich oraz rekonstrukcja narady dostojników Zakonu – przedsięwzięcie to realizowane, od 2007 roku nosi nazwę „Marsz na Grunwald”. W lipcu 2011 roku odbędzie się V Marsz na Grunwald upamiętniający 601 – lecie tamtych wydarzeń.


O Bratianie słów kilka…

Etymologia (pochodzenie) nazwy Bratian wywodzi się od brata Jana z Sandomierza, który według legendy przybył na ziemię lubawską w drugiej połowie XIII wieku - razem z dwoma braćmi. Jan w nagrodę za wierną służbę w wojskach krzyżackich otrzymał na własność ziemie na których rzeczka Wel wpływa do Drwęcy. W 1254 roku zbudował tu sobie drewniany zamek. Okoliczna ludność nazywała go „Brat Jan”, tak samo określano jego zameczek. Prawdopodobnie określenie to zakorzeniło się w świadomości ludzi tak bardzo, że nawet po śmierci rycerza dalej mówiono „idę do brata Jana”. Z czasem nazwa przeniosła się na domki stojące w okolicy drewnianego zamku i przyjęła się jako nazwa wsi „Brat Jan”. Na przestrzeni dziejów oba człony połączyły się w jeden wyraz, z czasem literka „j” została zastąpiona przez „y” a potem przez „i” – dlatego obecna nazwa wsi brzmi Bratian.


Zdjęcia z IV Marszu na Grunwald:



Sobota 26 czerwca 2011 roku o godz 11 w Nowym Mieście Lubawskim rycerzy, giermków, niewiasty oraz gości przywitał proboszcz Zbigniew Markowski. Następnie wszyscy wyruszyli z kościoła pw św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim na ruiny zamku w Bratianie.




Na rynku w Nowym Mieście Lubawskim


Przed Kolegiatą w Nowym Mieście Lubawskim



Wielkie wejście na zamkowe ruiny...


Rekonstrukcja narady dostojników krzyżackich...




Jedną z atrakcji każdego "Marszu na Grunwald" jest turniej rycerski. W tym roku nagroda główna wynosiła 1500 zł


Konne pokazy...

Rycerz w pełnym galopie tnie mieczem jabłko wiszące nad głowa jego giermka...


Zabawy z ogniem,inscenizacja ataku i obrony wsi, występy szczudlarzy - to tylko niektóre z wieczornych inscenizacji stanowiących największą atrakcję imprezy. W inscenizacji uczestniczyli rycerze oraz członkowie teatru Wena. Dziękujemy wam za niezapomniane przeżycia :)




Autor: Tomasz Chełkowski
ziemialubawska885@gmail.com


Wszelkie prawa zastrzeżone. 
Jeśli chcesz skorzystać z moich materiałów najpierw zapytaj mnie o zgodę ;)

4 komentarze:

  1. Świetnie napisana relacja, z zaciekawieniem przeczytałem o tej inscenizacji.

    OdpowiedzUsuń
  2. szczerze podziwiam ten blog, zarówno za formę jak i za treść!

    OdpowiedzUsuń
  3. Mam małe wątpliwości, co do zmian literek w nazwie "Bratian". Patrząc w słownik ziemi chełmińskiej i Królestwa Polskiego znajdujemy: Brathean, Brathan, Bretchen, Brattian. Etymologię ciekawie i to bardzo hehe przedstawia ks. Piszcz w artykule "Łąki Bratjańskie" :)

    OdpowiedzUsuń