W roku 1906 władze niemieckie zakazały nauki religii w języku polskim na terenie całego zaboru. Niemcy, którzy od 1772 roku (I rozbioru Polski) wyniszczali polską kulturę na Pomorzu i Ziemi Lubawskiej swoim zakazem wywołali wielki gniew wśród Polaków. Wybuchły liczne strajki na których rodzice oraz młodzież marząca o odrodzeniu niepodległej ojczyzny, przywiązana do Kościoła katolickiego okazywali swoje niezadowolenie i odwoływali się do sumienia i ducha narodowego. Rozrzucano liczne odezwy (ulotki) do ludności wzywające do czynu. Ostatni akapit jednej z takich odezw brzmiał następująco: „Bądźcie stanowczymi i roztropnymi. Oddajcie dziecko Wasze na polską naukę przygotowawczą do Sakramentów świętych! Żądajcie aby było zapisane do polskiego Oddziału, aby po polsku się uczyło katechizmu, po polsku się spowiadało i po polsku się modliło jak Ty. To jest prawem waszym i prawo to każda władza uszanować musi”.
W trakcie strajków uczniowie odmawiali wykonywania poleceń nauczycieli za co ponosili bardzo surowe kary. Poniżej przytaczam kilka przykładów cierpienia Polaków w zaborze niemieckim.
1) W Bratianie, wsi sąsiadującej od północy z Nowym Miastem Lubawskim, ucznia Jana Orłowskiego nauczyciel pobił do krwi, a żandarm oświadczył, że nauczyciele mają tak długo bić polskich uczniów aż „dzieci diabli wezmą”.
2) W Lubawie Paweł Karkut, ewangelik obserwując katowanie dzieci katolickich porzucił ze wstrętem swe wyznanie i przeszedł na katolicyzm, za co władze niemieckie zamknęły go do więzienia, gdzie przesiedział 6 miesięcy za to, że nie chciał zdradzić kto go do tego czynu namówił. Karkut jednak nie dał się złamać, a po wyjściu z więzienia ludność zorganizowała na jego cześć wielką manifestację.
3) W Pile, pod wpływem manii prześladowczej tamtejszy nauczyciel nakazał strajkującym dzieciom przepisywać czterysta trzynaście wierszy tak drobnego druku, że dzieci od pisania osłabiły oczy i w rezultacie straciły wzrok. Straszne skutki zarządzenia nie wzbudziły litości u nauczyciela, który bił dzieci nie potrafiące wykonać jego poleceń.
4) W Czersku pierwsze osoby, które dały hasło do strajku, czyli Władysław Narloch i Antoni Wiśniewski, zostały skatowane trzciną w obecności Inspektora Szkolnego. Bito ich tak mocno, że trzcina się połamała, a na drugi dzień do strajku dołączyli wszyscy Polacy z okolicy!
5) W Ugoszczu władze niemieckie za strajk zabrały organiście Feliksowi Napiątkowi dzieci do Zakładu Poprawczego. Swoją decyzję tłumaczyli tym, że ojciec nie może wychowywać dzieci, którym karze w pruskiej szkole strajkować.
Źródła:
Strajk szkolny na Pomorzu [w:] Kalendarz Łąkowski, dodatek do Drwęcy na rok 1938.
Wszelkie prawa zastrzeżone!
Jeśli chcesz skorzystać z moich materiałów najpierw zapytaj mnie o zgodę ;)
W trakcie strajków uczniowie odmawiali wykonywania poleceń nauczycieli za co ponosili bardzo surowe kary. Poniżej przytaczam kilka przykładów cierpienia Polaków w zaborze niemieckim.
1) W Bratianie, wsi sąsiadującej od północy z Nowym Miastem Lubawskim, ucznia Jana Orłowskiego nauczyciel pobił do krwi, a żandarm oświadczył, że nauczyciele mają tak długo bić polskich uczniów aż „dzieci diabli wezmą”.
2) W Lubawie Paweł Karkut, ewangelik obserwując katowanie dzieci katolickich porzucił ze wstrętem swe wyznanie i przeszedł na katolicyzm, za co władze niemieckie zamknęły go do więzienia, gdzie przesiedział 6 miesięcy za to, że nie chciał zdradzić kto go do tego czynu namówił. Karkut jednak nie dał się złamać, a po wyjściu z więzienia ludność zorganizowała na jego cześć wielką manifestację.
3) W Pile, pod wpływem manii prześladowczej tamtejszy nauczyciel nakazał strajkującym dzieciom przepisywać czterysta trzynaście wierszy tak drobnego druku, że dzieci od pisania osłabiły oczy i w rezultacie straciły wzrok. Straszne skutki zarządzenia nie wzbudziły litości u nauczyciela, który bił dzieci nie potrafiące wykonać jego poleceń.
4) W Czersku pierwsze osoby, które dały hasło do strajku, czyli Władysław Narloch i Antoni Wiśniewski, zostały skatowane trzciną w obecności Inspektora Szkolnego. Bito ich tak mocno, że trzcina się połamała, a na drugi dzień do strajku dołączyli wszyscy Polacy z okolicy!
5) W Ugoszczu władze niemieckie za strajk zabrały organiście Feliksowi Napiątkowi dzieci do Zakładu Poprawczego. Swoją decyzję tłumaczyli tym, że ojciec nie może wychowywać dzieci, którym karze w pruskiej szkole strajkować.
 |
| Defilada uczestników strajku szkolnego. |
 |
| Dnia 2 i 3 maja 1937 roku w Czersku w niepodległej Polsce odbył się zjazd byłych uczestników strajku szkolnego. |
Źródła:
Strajk szkolny na Pomorzu [w:] Kalendarz Łąkowski, dodatek do Drwęcy na rok 1938.
Autor: Tomasz Chełkowski
Kontakt:
ziemialubawska@protonmail.com
Wszelkie prawa zastrzeżone!
Jeśli chcesz skorzystać z moich materiałów najpierw zapytaj mnie o zgodę ;)
Kiedyś Polacy chcieli się wyzwolić spod władzy zaborców. Dziś wielu pragnie żeby Niemcy, Rosjanie lub USA poklepywali ich po plecach. To trochę smutne, że tak wiele osób nie potrafi wyciągnąć wniosków z historycznych wydarzeń.
OdpowiedzUsuń