sobota, 30 stycznia 2016

Marwałd - nazwa wsi pochodząca od imienia germańskiego



Marwałd wieża kościelna.

Marwałd to malowniczo położona wieś na terenie dawnych pogańskich Prus. Precyzyjniej na obszarze zajmowanym przez pruskie plemię Sasinów (Zajęcy). Miejscowość ta znajduje się obecnie w granicach powiatu ostródzkiego, w gminie Dąbrówno (województwo warmińsko-mazurskie). 

W Marwałdzie znajduje się Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Zwróciłem na niego uwagę podczas jednej ze swoich podróży. Niestety była akurat Msza święta, więc nie wszedłem z lustrzanką do środka. Na Wikipedii wyczytałem, że nazwa wsi jest identyczna z męskim imieniem germańskim „Marwałd”. Ciekawe prawda? Poza tym Wikipedia podaje jeszcze informacje, że we wsi znajduje się kościół z XV wieku, który został w 1657 roku zniszczony przez Tatarów i później odbudowany w stylu barokowym. Następnie rozbudowywano go w wieku XIX.

O samej wsi Wikipedia podaje dość dużo informacji historycznych, których nie będę tu powielał. Znam lepsze źródła wiedzy. Jednym z nich jest Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, który w tomie VI na str. 145 ładnie opisuje historię wsi – link: http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/145

Każdy, kto kliknął powyższy link, mógł przeczytać w Słowniku geograficznym… ciekawy opis historii tej wsi. Moją uwagę najbardziej przykuł ten fragment: „Marwałd będąc wsią kościelną miał w 1638 roku 60 włók wraz z włókami kościelnymi. Spis posiadłości pustych i osiadłych z tegoż roku pochodzący, da zarazem poznać, jakie w ogóle w owych stronach były stosunki narodowościowe:
1) Kozłowski, posiadłość pusta.
2) Wczelowski, 3) Szwejkowski, posiadłość pusta.
4) Lipa, posiadłość pusta.
5) Podraza jest sołtysem i ma 6-cioro dzieci: 3-ch synów: Macieja, Adama i Michała, oraz 3-y córki: Kasię (Cascha), Basię (Baze) i Anusię (Anusch).
6) Kuna zbiegł. 7) Maciej Wczel. 8) Jan Schwytaj. 9) During Piekarz. 10) Krysiek Król. 11) Więcek Wieczorek, prowizor kościoła. (…)  21) Dychtowski; w tym posiadle mieszka karczmarz, który ma 2 synów i córkę Kasię. (…)".

Specjalnie przytoczyłem powyższy fragment wymieniający nazwiska osób mieszkających w Marwałdzie w 1683 roku. Jak widzicie mamy do czynienia z jednej strony z polskimi mieszkańcami, a z drugiej z niemiecką nazwą miejscowości.





            Kilka ciekawostek dot. Marwału skopiowanych z Wikipedii:

- W 1428 roku dwaj Prusowie: Mikołaj i Jorge otrzymali siedem włok na prawie pruskim w Marwałdzie.

- W 1470 r. , za zasługi wojenne w wojnie trzynastoletniej mistrz Henryk von Richtenber nadał Nicklisowi Sperlingowi 60 włók. Z kronik wynika, że w latach 1480-1510 majątek ziemski należał do niejakiego Branischa, a w 1540 do Gabnenzta. Z tego okresu wymieniane są nazwiska mieszkańców: Janike (Janicki) i Schaluski (Załuski).

- W 1579 roku w Marwałdzie było 28 chłopów uprawiających 60 włok ziemi (od 1,5 do 3 włok każdy). W tym czasie we wsi była huta szkła, a do tutejszej parafii należało 10 wsi i majątków ziemskich (m.in. Dylewo, Jagodziny, Nowa Wieś, Pląchwy, Stare Miasto, Tułodziad). W 1579 tutejszym pastorem został Jan Pietroszka. Od roku 1593 pastorem był Jakub Rutkowski. W 1630 na tutejszej parafii osiadł pastor Jan Hieronim.

- W 1657 r. wieś spustoszyli Tatarzy. Zniszczenia te były widoczne także w późniejszych latach.

- W latach 1657-1713 parafie w Marwałdzie obsługiwał pastor z Dąbrówna. W 1721 r. do tutejszej parafii włączono kościół filialny w Dylewie, a w latach 1758-1767 także kościół w Elgnowie. W 1820 r. we wsi były 23 domy i mieszkało tu 165 osób. W zapiskach z 1861 roku Marwałd określano jako wieś szlachecką, wraz z cegielnią liczyła 336 mieszkańców. Według danych z 1895 r. wieś obejmowała 439 ha gruntów a mieszkało w niej 516 osób. W 1886 r. powstała w Marwałdzie polska biblioteka Towarzystwa Czytelni Ludowych.


 Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we wsi Marwałd - moje zdjęcia:

















Marwałd - wieś na mapie Polski (wystarczy kliknąć)


Autor: Tomek

Kontakt: 
ziemialubawska@protonmail.com




Wszelkie prawa zastrzeżone!
Jeśli chcesz skorzystać z moich materiałów najpierw zapytaj mnie o zgodę ;)

wtorek, 26 stycznia 2016

LUBITEL 166 B – aparat analogowy



Zdjęcie zrobione w Muzeum Ziemi Lubawskiej (fot. Tomek)


Spośród licznych atrakcji, które oferuje nam Muzeum Ziemi Lubawskiej na ul. 19 Stycznia w Nowym Mieście Lubawskim moją uwagę przykuł sprzęt dość nowoczesny w porównaniu z innymi eksponatami. Mam na myśli stary rosyjski aparat analogowy (czyli taki na klisze) z serii LUBITEL. Produkowano go w latach 1980 – 1989.



Informacje techniczne znajdziecie tu: http://stareaparaty.pl/aparaty/lubitel-166b/



Rozmowa na forum poświęcona aparatom LUBITEL: http://www.cyberfoto.pl/inne-marki/47351-lubitel-166b-fotki.htm



Czy ktoś z Was posiada w domu taką "fotograficzną perełkę"? :)


Autor: Tomek

Kontakt: 
ziemialubawska@protonmail.com






Wszelkie prawa zastrzeżone!
Jeśli chcesz skorzystać z moich materiałów najpierw zapytaj mnie o zgodę ;)